Chương 5: Thu hẹp

Danh sách khách quen của tiệm Lâm Thư, nếu viết ra, dài chừng hai chục người. Ông Lâm không cần viết. Ông nhớ hết, kèm cả gu đọc của từng người.

Hai chú cháu ngồi loại trừ vào một chiều thứ Ba vắng khách.

"Bác Tài." Ông Lâm gạch một cái. "Bảy hai tuổi, đi xe đạp, tuần nào cũng tới, chỉ đọc sách sử. Bác đó mà lấy trộm thì chú đi đầu xuống đất."

"Chị Hạnh?"

"Bảo hiểm. Vô đây trốn nắng là chính, mua sách nấu ăn. Với lại chị đó mập, chui vô dãy trong không lọt." Ông cười khẽ. "Gạch."

"Hai anh kiến trúc."

"Cao mét bảy mấy cả hai. Người trong hình thấp hơn." Gạch.

Cứ vậy, danh sách rút dần. Đến cuối buổi còn lại bốn cái tên — bốn người có vóc dáng hợp, có mặt vào các thứ Năm, và có thói quen đi vào dãy trong.

Cô Thu, giáo viên Văn. Một cậu sinh viên tên Đạt, hay mua sách triết. Một chị phụ nữ trung niên mà ông Lâm không biết tên, gọi là "cô áo nâu". Và một người nữa — người mà cả hai đều chỉ nhớ mang máng: dáng mảnh, hay đội mũ vải, ít nói, không bao giờ mua gì.

"Người cuối này chú gặp mấy lần rồi?" Miên hỏi.

Ông Lâm ngẫm.

"Nhiều. Nhưng chú chưa nói chuyện lần nào. Vô, đi một vòng, ra." Ông ngừng. "Chú nhớ vì có lần chú hỏi 'tìm gì để chú lấy cho', người ta lắc đầu rồi đi luôn. Chú tưởng mình làm phiền."

Miên ghi bốn cái tên vào trang mới.

"Con thấy kỳ." Cô gõ bút xuống bàn. "Nếu người ta mê ông dịch giả đó thật, sao không hỏi mua? Chú bán mà. Hai chục ngàn một cuốn chứ có phải vàng đâu."

"Ừ."

"Vậy tại sao phải lấy trộm?"

Ông Lâm không trả lời ngay. Ông đứng dậy, đi tới dãy kệ trong cùng, đứng đó nhìn hàng gáy sách một lúc lâu.

"Hồi chú mới mở tiệm," ông nói, giọng vọng ra từ trong bóng tối của dãy kệ, "có thằng nhỏ hay tới đứng đọc ké. Đứng cả buổi, đọc xong để lại đúng chỗ. Chú biết mà im."

"Rồi sao chú?"

"Rồi một hôm nó không tới nữa." Ông đi ra, tay cầm một cuốn. "Ba tháng sau nó quay lại, đưa chú đúng số tiền của mấy cuốn nó từng đọc ké. Nói là đi làm thêm dành dụm."

Ông đặt cuốn sách xuống quầy.

"Chú kể để con hiểu cái này: người ta không hỏi mua không phải lúc nào cũng vì người ta không có tiền. Nhiều khi vì người ta không muốn ai biết mình cần cái đó."

Miên nhìn cuốn sách ông vừa đặt xuống. Bìa cũ, gáy mềm, tên người dịch in nhỏ xíu ở góc dưới.

"Chú định làm gì?"

Ông Lâm đẩy cuốn sách về phía cô.

"Chú định để cho người ta lấy." Ông nói. "Nhưng lần này chú muốn nói chuyện trước."