Chương 2: Người được cử về khuyên mẹ

Tôi về quê với tâm trạng nặng nề và, thú thật, cũng nghiêng về phía "nên bán".

Tôi thương mẹ, nhưng tôi cũng thương thằng Khải. Nó dại dột làm ăn thua lỗ, nhưng dù sao cũng là em ruột tôi. Nếu bán mảnh vườn cứu được nó khỏi cảnh tù tội, nợ nần, thì với tôi, đó là cái giá đáng. Đất đai là vật ngoài thân, còn con người mới quan trọng. Tôi không hiểu sao mẹ lại cố chấp đến vậy.

Về tới nhà, tôi thấy mẹ đang lúi húi ngoài vườn, tưới mấy luống rau. Dáng mẹ gầy guộc, tóc bạc trắng, cặm cụi giữa khu vườn xanh mướt. Thấy tôi về, mẹ mừng rỡ, vội vàng vào nấu cơm, làm những món tôi thích, như thể quên hẳn chuyện căng thẳng mấy hôm trước.

Bữa cơm, tôi nhẹ nhàng gợi chuyện: "Mẹ à, chuyện thằng Khải... con biết mẹ khó xử. Nhưng mẹ xem, nó đang nguy lắm. Bán mảnh vườn này đi, cứu nó, rồi mẹ lên ở với con. Con lo cho mẹ. Mẹ giữ mảnh đất mà con cái khổ thì mẹ cũng đâu vui?"

Mẹ dừng đũa, im lặng một lúc lâu. Rồi bà nói, giọng buồn: "Con cũng về để khuyên mẹ bán hả? Mẹ tưởng con hiểu mẹ."

"Con hiểu mẹ thương mảnh đất này. Nhưng con không hiểu vì sao mẹ thương nó hơn cả thằng Khải," tôi thở dài.

Mẹ nhìn tôi, ánh mắt thoáng tổn thương, rồi quay đi. "Không phải mẹ thương đất hơn con. Con không hiểu đâu."

"Vậy mẹ giải thích cho con hiểu đi," tôi nói, hơi gắt. "Vì sao mẹ không bán? Mẹ cho con một lý do chính đáng, con sẽ không ép mẹ nữa."

Tôi quan sát mẹ suốt bữa cơm hôm đó. Bà gắp thức ăn cho tôi, hỏi han chuyện thành phố, chuyện công việc, như mọi bà mẹ quê. Nhưng tôi để ý, cứ mỗi khi câu chuyện chạm tới mảnh vườn, ánh mắt mẹ lại thoáng một nỗi buồn sâu thẳm mà tôi chưa từng thấy. Đó không phải vẻ cố chấp của một người tham đất. Đó là nỗi đau của người đang phải bảo vệ một điều gì thiêng liêng mà không nói ra được. Tôi bắt đầu nghi ngờ phán đoán ban đầu của cả nhà. Nếu mẹ chỉ tiếc tiền, tiếc đất, bà đã không phản ứng theo cái cách này — cái cách của một người sẵn sàng chịu cả nhà trách móc, chịu mang tiếng ích kỷ, chỉ để giữ cho bằng được.

Mẹ lặng đi rất lâu. Rồi bà đứng dậy, bảo: "Ăn cơm đi con. Chuyện này, để mai mẹ dẫn con ra vườn, mẹ chỉ cho con xem một thứ. Rồi con sẽ hiểu vì sao."