Chương 4: Cuốn sổ của một tấm lòng

Đêm đó, Sơn đọc lại cuốn sổ, lần này không phải như một chủ nợ, mà như một người con muốn hiểu cha.

Càng đọc, anh càng thấy một con người khác với hình dung của mình. Cha anh không nhu nhược. Cha anh chọn hiền. Ông biết cho vay rồi khó đòi, nhưng ông vẫn cho, vì "người ta lúc đói mới tới mình, chẳng lẽ ngoảnh mặt". Ông chịu tiếng nghèo hèn, chịu bị coi thường, nhưng ông giữ được thứ quý hơn: một tấm lòng.

Ở trang cuối cuốn sổ, cha anh viết mấy dòng, có lẽ khi đã biết mình yếu:

"Sơn con. Nếu con đọc được cái này, tức là cha đi rồi. Con đừng buồn. Cha biết hồi nhỏ con khổ, con tủi vì nhà mình nghèo. Cha xin lỗi vì đã không cho con được đủ đầy. Nhưng cha muốn con hiểu một điều: cha nghèo tiền, nhưng cha không muốn nghèo cái tình. Mấy khoản cha cho vay trong sổ này, con đừng đòi. Người ta khó mới hỏi mình. Mình giúp được thì giúp, đừng tính toán. Cha để lại cho con không phải cuốn sổ nợ, mà là cái nếp sống. Con giờ khá rồi, cha mừng. Nhưng con giàu mà giữ được cái tình như cha mong, thì cha mới thật yên lòng."

Nước mắt Sơn rơi xuống trang giấy. Mười hai năm anh trách cha nhu nhược, hận cái làng coi thường. Anh lao vào làm giàu để chứng minh, để rửa nhục. Nhưng cha anh, ở lại cái làng đó, đã sống một cuộc đời mà giờ anh mới thấy là cao cả hơn tất cả sự giàu có của anh.

Sáng hôm sau, Sơn ra quyết định. Anh sẽ làm đúng ý cha. Nhưng anh cũng nhận ra, trong cuốn sổ, có một cái tên không giống những cái tên khác — một khoản không phải cha anh cho vay vì lòng tốt, mà là một món nợ oan mà cha anh mắc phải. Và đằng sau nó là một sự bất công mà anh không thể bỏ qua.