Chương 3: Chủ nợ bất đắc dĩ

Tin "thằng Sơn tìm được cuốn sổ nợ của ông Tư Hiền" lan khắp làng nhanh như gió.

Và không khí trong làng thay đổi hẳn. Những người từng vay mượn cha anh — nhiều người trong số đó ngày xưa coi thường gia đình anh — bắt đầu hoảng. Họ sợ Sơn, giờ là một ông chủ giàu có, sẽ đòi nợ, kèm lãi mấy chục năm.

Vài người tới nhà, khúm núm, lấp lửng. Có người mang quà cáp tới "thăm hỏi", thực chất để dò xem Sơn có ý định đòi nợ không. Có người vội vàng gom góp trả một phần, mặt mày lo lắng. Cái làng từng nhìn cha con anh bằng nửa con mắt, giờ nhìn Sơn với sự e dè, nịnh nọt.

Sơn, trong lòng, có một phần thấy hả hê. Đây chẳng phải điều anh từng mơ ước ngày rời làng sao? Ngày xưa họ khinh cha con anh nghèo. Giờ anh nắm trong tay giấy nợ của họ. Anh có thể đòi tất, cả gốc lẫn lãi, có thể khiến những kẻ từng coi thường cha mình phải lao đao. Đó là một cách trả thù ngọt ngào.

Anh cầm cuốn sổ, ngồi hàng giờ. Cái danh sách đó, với anh, giờ như một thứ quyền lực. Anh nhớ lại từng gương mặt: ông Bốn từng chê cha anh "hèn"; cô Năm từng không cho con mình chơi với Sơn vì "nhà nó nghèo"; ông Bảy từng sai cha anh như sai người ở. Giờ tên họ nằm hết trong cuốn sổ này, dưới quyền anh.

Nhưng mỗi lần định đánh dấu một cái tên để đòi, mắt anh lại chạm vào dòng chữ của cha bên cạnh: "nhà nó khó, xóa nợ", "thôi không đòi".

Cha anh, ngay cả khi có quyền đòi, đã chọn không đòi. Cha anh, dù bị họ coi thường, vẫn cho họ vay lúc hoạn nạn, rồi xóa nợ cho họ.

Anh nhớ lại hình ảnh cha lúc sinh thời: một người đàn ông gầy gò, lưng còng, quanh năm lam lũ, bị người ta gọi là "lão Tư hiền như đất". Hồi nhỏ Sơn từng xấu hổ vì cái sự hiền lành nhu nhược đó của cha. Anh từng ước cha mình cứng rắn hơn, biết đòi nợ, biết lấy lại những gì người ta thiếu, để nhà bớt nghèo. Giờ, cầm cuốn sổ đầy những dòng "xóa nợ", "không đòi", anh mới lờ mờ hiểu: cha không phải không đòi được. Cha chọn không đòi. Và cái chọn lựa đó, ngày xưa anh cho là dại, giờ anh bắt đầu thấy có một thứ ánh sáng lạ lùng trong đó — thứ ánh sáng mà cả đời làm giàu nơi phố thị, anh chưa từng chạm tới.

Và Sơn chợt hiểu: nếu anh dùng cuốn sổ này để trả thù, anh sẽ phản bội chính con người của cha mình.