Chương 4: Ngày đầu xuống ruộng

Sáng hôm sau, lão Cốc gọi Triệu Dật dậy từ khi trời còn mờ. "Đi thăm đồng."

Triệu Dật uể oải theo ra ruộng, chân lún bùn, tu sĩ áo trắng lấm lem. Chàng vụng về, không biết làm gì. Lão Cốc chỉ chàng cách xem mực nước, cách nhận biết cây lúa nào thiếu dinh dưỡng, cách nhổ cỏ mà không làm đứt rễ lúa.

"Nhổ cỏ phải nhẹ tay, sát gốc," lão dạy. "Nóng vội giật mạnh là đứt rễ lúa bên cạnh. Làm ruộng cũng như tu — dục tốc bất đạt."

Triệu Dật nhổ cỏ, tay chân lóng ngóng, mấy lần làm đứt cả lúa. Chàng bực bội. "Việc này phàm nhân làm được, cần gì tu sĩ."

"Phàm nhân làm được, nhưng làm cho tốt thì không dễ đâu," lão Cốc cười. "Ngươi thử nhổ cỏ mà tâm bình khí hòa xem. Đừng nghĩ tới đồng môn, tới tu vi. Chỉ nghĩ tới bụi cỏ trước mặt. Nhổ cho khéo, cho sạch, cho lúa được thở."

Triệu Dật miễn cưỡng thử. Chàng gạt bỏ ý nghĩ về tu vi, tập trung vào từng bụi cỏ. Lạ thay, khi tâm chàng lắng lại, tay chàng cũng khéo hơn. Chàng nhổ được cả một luống mà không làm đứt lúa nào.

"Thấy chưa," lão Cốc gật gù. "Lúc nãy ngươi tâm loạn nên tay vụng. Giờ tâm tĩnh nên tay khéo. Tu chân cũng vậy — kinh mạch ngươi tổn thương một phần vì công phu chưa đủ, nhưng phần lớn vì tâm ngươi nóng vội, ép linh lực đi quá nhanh. Ngươi tu như ngươi nhổ cỏ lúc đầu: giật mạnh, đứt rễ."

Triệu Dật khựng tay. Lời lão nông đơn giản mà đúng đến giật mình. Hai năm chàng mắc kẹt ở Trúc Cơ tầng ba — có phải vì chàng luôn nóng vội ép mình lên, thay vì để công phu tự chín?

Buổi trưa, chàng ngồi bờ ruộng ăn cơm nắm với lão Cốc. Cơm nấu từ gạo thửa ruộng này. Triệu Dật ăn, và chàng khựng lại — hạt cơm thơm lạ thường, ăn vào thấy một luồng khí ấm áp, êm dịu lan khắp người, xoa dịu kinh mạch đang tổn thương của chàng. Không mãnh liệt như linh đan, nhưng dịu dàng, bền bỉ.

"Đây… đây đúng là linh mễ," chàng thốt lên.

"Là gạo thôi," lão Cốc nói. "Gạo được chăm bằng tấm lòng bốn mươi năm. Ngươi ăn vào thấy khỏe là vì nó sạch, nó lành, nó có cái khí của sự tử tế. Ngươi gọi là linh mễ cũng được. Nhưng cái linh đó, ta trồng ra bằng sự chuyên cần, không bằng bí thuật."