Chương 5: Bốn mùa trên thửa ruộng

Triệu Dật ở lại Thanh Khê dưỡng thương. Ban đầu vì bất đắc dĩ, sau thành thói quen. Mỗi sáng chàng theo lão Cốc ra đồng. Chàng học cách chăm lúa qua từng giai đoạn: gieo mạ, cấy, làm cỏ, bón phân, tháo nước, canh sâu.

Chàng học được rằng làm ruộng không có đường tắt. Không thể ép lúa lớn nhanh. Mỗi việc có thời của nó. Nóng vội bón quá nhiều phân, lúa lốp rồi đổ. Tham tháo nhiều nước, ruộng úng. Muốn được mùa, chỉ có một cách: làm đúng việc, đúng lúc, mỗi ngày, không nghỉ.

Và kỳ lạ thay, khi chàng buông bỏ nỗi nóng vội, tập trung vào công việc bình dị trước mắt, kinh mạch tổn thương của chàng hồi phục nhanh hơn hẳn. Tâm chàng tĩnh lại. Chàng bắt đầu hiểu ra: hai năm mắc kẹt không phải vì chàng kém tài, mà vì chàng tu bằng lòng tham và sự đố kỵ. Chàng luôn nhìn đồng môn, luôn muốn vượt lên, nên linh lực của chàng cũng hỗn loạn, không thuần.

"Lão Cốc," một chiều chàng hỏi, khi hai người ngồi nghỉ trên bờ ruộng ngắm hoàng hôn. "Ngươi… trước đây có phải là tu sĩ không? Ngươi nói chuyện tu chân rõ quá."

Lão Cốc im lặng hồi lâu, rồi cười. "Ừ. Bốn mươi năm trước, ta cũng là tu sĩ như ngươi. Còn hơn ngươi — ta tu tới Kim Đan."

Triệu Dật kinh ngạc. Kim Đan! Cảnh giới mà cả sư phụ chàng còn chưa đạt tới.

"Ta từng là thiên tài của một đại tông môn," lão Cốc kể. "Ta tu nhanh, mạnh, kiêu ngạo — y như ngươi bây giờ. Ta đấu pháp, tranh tài, đoạt bảo. Ta mạnh hơn hầu hết đồng đạo. Nhưng ta không hạnh phúc. Càng mạnh, ta càng thấy trống rỗng. Ta hại người vì tranh bảo, ta bị người hại lại. Ta sống trong đấu đá, nghi kỵ, cô độc. Một ngày, ta ngồi trên đỉnh núi, nhìn lại đời tu, và ta hỏi: ta tu tới Kim Đan để làm gì, khi lòng ta còn hoang mạc hơn cả phàm nhân?"

"Rồi ngươi làm gì?"

"Ta bỏ hết. Bỏ tông môn, bỏ pháp bảo, xuống đây làm ruộng." Lão nhìn thửa lúa vàng dưới nắng chiều. "Bốn mươi năm cuốc đất trồng lúa, ta ngộ ra cái đạo mà ngàn năm tu luyện không cho ta: Đạo ở nhân gian. Ở trong việc chăm một cây lúa, nuôi một mảnh đất, sống tử tế với hàng xóm. Ta không tu để mạnh nữa. Ta tu để an. Và giờ ta an."