Chương 8: Đòi lại công bằng

Ông Cả Quyền thuê thầy cãi, tính đủ đường chống đỡ. Nhưng Sơn đã chuẩn bị kỹ. Anh không manh động, không dùng vũ lực hay tiền bạc để ép — anh dùng pháp luật.

Luật sư của Sơn phân tích: các biên nhận cha anh giữ chứng minh khoản gốc đã được trả gần hết; mức lãi ông Cả Quyền áp đặt vượt xa giới hạn pháp luật cho phép, cấu thành cho vay nặng lãi; việc sang tên mảnh đất trong hoàn cảnh đó có dấu hiệu ép buộc và giao dịch không ngay tình. Vụ việc được đưa ra cơ quan chức năng xem xét.

Trước sức ép của bằng chứng và pháp luật, cùng với việc dân làng — nay đã hiểu sự thật và cảm phục Sơn — sẵn sàng làm chứng về những gì họ biết năm xưa, ông Cả Quyền không còn đường lùi. Lão buộc phải thương lượng.

Cuối cùng, phần đất hương hỏa của tổ tiên nhà Sơn được trả lại cho anh, sau khi hai bên đối trừ sòng phẳng phần nợ gốc thật sự mà cha anh còn thiếu (Sơn trả đủ, không thiếu một đồng — vì anh muốn mọi thứ minh bạch, không lợi dụng). Mảnh đất mà cha anh cả đời day dứt vì để mất, giờ trở về với dòng họ.

Ông Cả Quyền, kẻ cả đời quen ức hiếp người nghèo, lần đầu tiên phải trả lại thứ mình cướp. Uy thế của lão trong làng sụp đổ. Người ta không còn sợ lão nữa, khi thấy một đứa con nhà nghèo cũng có thể đòi lại công bằng nếu có sự thật và biết dùng pháp luật.

Sơn đứng trên mảnh đất tổ tiên vừa đòi lại được. Anh không thấy hả hê kiểu trả thù. Anh chỉ thấy nhẹ lòng, như vừa làm xong một việc đáng lẽ cha anh phải được thấy.

Điều khiến Sơn nhẹ lòng nhất không phải là giá trị mảnh đất, mà là danh dự của cha được phục hồi. Bao năm dân làng nghĩ ông Tư Hiền nghèo vì bất tài, vì nhu nhược. Giờ mọi người biết sự thật: ông nghèo vì bị kẻ mạnh cướp đoạt, và vì ông cả đời cho đi mà không đòi lại. Từ chỗ bị coi thường, tên tuổi ông được nhắc tới với sự kính trọng. Với một người con, không gì quý hơn việc thấy cha mình — dù đã khuất — cuối cùng được nhìn nhận đúng như con người ông vốn là.

"Cha," anh thắp một nén nhang trên mảnh đất, "con đòi lại được đất tổ rồi. Con làm đúng như cha dạy: khoan dung với người khốn khó, nhưng không nhượng bộ trước cái ác. Cha yên lòng nhé."