Chương 6: Xóa nợ cho cả làng

Sơn tổ chức một buổi họp làng, mời tất cả những người có tên trong cuốn sổ nợ của cha tới nhà văn hóa thôn. Cả làng xôn xao, ai cũng nghĩ "thằng Sơn giàu có sắp đòi nợ, chắc phen này nhiều nhà lao đao".

Không khí căng thẳng. Nhiều người tới với vẻ mặt lo âu, có người chuẩn bị sẵn tiền, có người tính đường xin khất.

Sơn đứng lên, tay cầm cuốn sổ nợ của cha. "Thưa bà con," anh nói, "chắc bà con đều biết tôi tìm được cuốn sổ này. Trong đây ghi tên gần nửa làng, những khoản cha tôi cho vay suốt mấy chục năm."

Cả hội trường im phăng phắc, nín thở.

"Nhiều người trong bà con," Sơn tiếp, "ngày xưa coi thường cha con tôi vì nhà tôi nghèo. Tôi không giấu, tôi từng hận điều đó. Và giờ, tôi có trong tay giấy nợ của bà con. Tôi có thể đòi, cả gốc lẫn lãi mấy chục năm."

Vài người cúi gằm mặt, sợ hãi.

Rồi Sơn giơ cuốn sổ lên. "Nhưng cha tôi, trong cuốn sổ này, bên cạnh mỗi khoản, đều ghi: 'nhà nó khó, xóa nợ', 'thôi không đòi'. Cha tôi cả đời nghèo, một phần vì ông cứ cho đi mà không đòi lại. Người ta bảo ông dại. Nhưng hôm nay tôi hiểu, ông không dại. Ông chọn giữ cái tình."

Anh làm một việc khiến cả hội trường sững sờ: anh xé cuốn sổ nợ, ngay trước mặt mọi người. "Tất cả các khoản nợ trong cuốn sổ này, tôi tuyên bố xóa hết. Đúng như ý nguyện của cha tôi. Bà con không nợ gia đình tôi gì cả."

Cả hội trường lặng đi, rồi vỡ òa. Nhiều người bật khóc. Bà cụ từng được ông Tư cho vay gạo run run: "Ông Tư ơi, ông sống khôn thác thiêng, ông nuôi được đứa con có tấm lòng như ông..."

Những người từng coi thường gia đình anh, giờ cúi đầu xấu hổ. Họ nhận ra, người họ khinh là nghèo hèn năm xưa, và đứa con của ông, giàu có về một thứ mà họ không có: nhân cách.