Chương 6: Giá trị không mua được

Vài tuần sau, tôi được chuyển sang một vị trí mới với mức lương cao hơn, phù hợp với năng lực của tôi hơn. Ông Thành đích thân đề bạt, và ông nói với tôi một câu mà tôi nhớ mãi.

"Dũng này, công ty có thể tuyển được rất nhiều người giỏi, người khéo léo. Nhưng người trung thực, có nhân cách, đặt sự ngay thẳng lên trên quyền lợi bản thân — thì hiếm lắm. Tôi giữ cậu lại không phải vì cậu trả lại tôi chiếc ví. Mà vì qua chiếc ví đó, tôi thấy được con người cậu. Và tôi tin, một người như cậu, đặt ở đâu cũng sẽ làm việc bằng cái tâm. Đó là thứ quý giá nhất đối với một công ty muốn phát triển bền vững."

Tôi cảm động, chỉ biết nói lời cảm ơn.

Câu chuyện chiếc ví lan ra trong công ty, trở thành một giai thoại. Nhiều đồng nghiệp tới chúc mừng tôi. Nhưng cũng có người tò mò hỏi: "Lúc đó anh không hề bị cám dỗ à? Trong ví nhiều tiền thế, lại đang sắp mất việc, mà anh không lấy đồng nào?"

Tôi cười: "Cám dỗ thì có chứ. Tôi cũng là người bình thường. Ý nghĩ lấy tiền, hay dùng tờ danh sách để mặc cả, đều từng thoáng qua đầu tôi. Nhưng tôi nghĩ tới mẹ tôi, tới lời bà dạy 'đói cho sạch, rách cho thơm'. Và tôi nghĩ, nếu tôi làm điều sai, thì dù có giữ được việc, kiếm được tiền, tôi cũng sẽ sống cả đời với một vết nhơ trong lòng. Tiền bạc, công việc có thể mất rồi tìm lại được. Nhưng nhân cách, một khi đã bán đi, thì không mua lại được."

Tôi nhìn ra cửa sổ công ty, lòng thanh thản. Tôi nhận ra, trong một thế giới mà người ta thường phải khôn lỏi, phải luồn cúi, phải đánh đổi để tồn tại, thì sự ngay thẳng tưởng như là điều dại dột. Nhưng hóa ra, chính sự ngay thẳng đó, về lâu dài, lại là thứ bảo vệ ta, nâng ta lên.

Chiếc ví mà tôi nhặt được trong nhà vệ sinh hôm đó, hóa ra không chỉ là một phép thử của số phận, mà còn là một lời nhắc nhở: dù trong hoàn cảnh khó khăn tới đâu, hãy giữ lấy sự tử tế và lòng ngay thẳng của mình. Vì đó là thứ tài sản quý giá nhất mà không ai có thể lấy đi của ta — trừ khi chính ta tự đánh mất nó.

Và tôi, một nhân viên quèn suýt bị đẩy ra đường, cuối cùng đã giữ được cả công việc lẫn điều quan trọng hơn: con người mình.