Chương 1: Người ở lại

Mẹ chồng Hạnh nằm liệt giường đúng mười năm, và cũng đúng mười năm ấy, một tay Hạnh lo. Bà cụ bị tai biến năm sáu mươi tám tuổi, nửa người bên phải không cử động được, nói năng ú ớ, ăn uống phải bón từng thìa. Bác sĩ bảo phải có người túc trực suốt ngày đêm.

Nhà có bốn người con. Anh cả Được làm ăn trong Nam, mỗi năm về một lần vào dịp Tết, ngồi chưa nóng chỗ đã kêu bận. Chị hai Lành lấy chồng thành phố, viện cớ con nhỏ, mỗi lần về chỉ đứng ở cửa nhìn vào rồi vội đi. Anh ba Tấn — chồng Hạnh — thì đi xuất khẩu lao động, ba năm đầu còn gửi tiền về, sau thưa dần, rồi mất hút, chỉ thỉnh thoảng gọi một cuộc chóng vánh hỏi "mẹ còn sống không".

Còn Hạnh ở lại. Cô về làm dâu năm hai mươi bốn tuổi, chưa kịp có một ngày sung sướng thì mẹ chồng đổ bệnh. Người ta bảo cô dại, bảo cô "hầu bà già không phải mẹ đẻ mà tận tụy thế làm gì, chồng bỏ đi biệt còn ở lại giữ nhà cho ai". Hạnh nghe hết, chỉ cười.

Cô không nói ra, nhưng trong lòng cô có một lý do riêng. Ngày cô mới về, khi cả nhà còn xem cô là "con bé nhà quê không môn đăng hộ đối", chỉ có mẹ chồng là kéo tay cô, nói: "Con đừng để bụng. Sau này nhà này, ai tốt với con, con biết mà." Câu nói ấy, mười năm rồi Hạnh vẫn nhớ.

Mỗi sáng cô dậy từ năm giờ, nấu cháo, lau người cho bà, xoa bóp tay chân cho đỡ teo cơ, thay tã, giặt giũ. Trưa lại bón cơm. Tối trở mình cho bà mấy bận để khỏi loét lưng. Mười năm, tóc cô bạc đi mấy sợi, bàn tay chai sần. Bà cụ không nói được, nhưng mỗi lần Hạnh cúi xuống lau mặt, bà lại đưa bàn tay trái còn cử động được, nắm lấy tay cô, siết thật chặt.

Có những đêm bà ú ớ, nước mắt chảy dài. Hạnh biết bà đang xin lỗi, đang thương. Cô chỉ nắm tay bà, nói: "Mẹ ngủ đi. Có con đây." Rồi bà thiếp đi, tay vẫn không rời tay con dâu.

Người trong xóm bảo, cái nhà đó phúc đức mới có được đứa con dâu như thế. Hạnh nghe, chỉ cúi đầu. Cô không làm vì phúc đức. Cô làm vì thương một người đàn bà cả đời chẳng ai thương đúng cách.