Chương 12: Hai kiểu sắp xếp
Nửa năm sau, ai lần đầu bước vào bếp nhà bà Hai sẽ thấy nó hơi lạ.
Cái bếp đó không thuộc về một người. Nó chia làm hai vùng, mềm mại, không có ranh giới rõ, nhưng ai ở trong nhà đều biết.
Vùng của bà Hai vẫn như xưa: hũ muối trên góc cao — đúng tầm với của một người đàn ông không còn nữa, và bà Hai vẫn phải bắc ghế, và bà vẫn không chịu dời, và giờ thì không ai đòi dời nữa. Cái tô mẻ, cái muỗng nứt của ông Hai nằm trong ngăn riêng, thỉnh thoảng bà lấy ra lau.
Vùng của Trang là cái kệ dưới, gần bồn rửa, nơi cô để bộ dao của mình, mấy hũ gia vị kiểu ngoại, và một cái khạp nhỏ muối dưa cà theo công thức ngoại dạy. Đó là góc của Trang. Bà Hai không đụng vào, y như Trang không đụng vào hũ muối trên cao.
Hai kiểu sắp xếp. Hai người đã khuất được giữ, mỗi người một cách. Và căn bếp vẫn chạy — vẫn nấu được cơm ba bữa, vẫn ra được mâm giỗ, vẫn thơm mỗi chiều.
Không phải ai thắng ai. Không có màn hoà giải vĩ đại. Chỉ là hai người đàn bà, sau một mùa va chạm, đã học được một điều đơn giản mà khó: căn bếp đủ chỗ cho hai nỗi nhớ, nếu mỗi người chịu chừa cho người kia một góc.
Ngày giỗ ông Hai năm sau, hai người nấu chung mâm cúng. Bà Hai nấu mấy món ông Hai thích, lạt, đậm, đúng vị tám năm. Trang phụ, và lần này cô không tự tiện nêm — cô hỏi trước từng món "cái này để con làm gì mẹ", và bà Hai chỉ cô "con làm gỏi đi, ba con Khoa thích gỏi con trộn".
Mâm giỗ năm đó có cả món của bà Hai lẫn một món của Trang: sườn ram lửa nhỏ, kiểu ngoại. Trang đặt dĩa sườn lên bàn thờ, thắp nhang, khấn khẽ: "Ngoại ơi, con nấu món của ngoại, cúng ba chồng con. Chắc ba với ngoại ngồi ăn chung được ha ngoại."
Bà Hai đứng cạnh, nghe con dâu khấn ngoại mình ngay trước bàn thờ chồng mình, và bà không thấy bị lấn nữa. Bà thấy ấm.
Buổi tối sau giỗ, khi khách về hết, hai người đàn bà ngồi trong bếp ăn phần cơm nguội còn lại, mệt nhừ mà nhẹ nhõm.
"Mẹ." Trang nói. "Con cảm ơn mẹ. Vụ cái bếp."
Bà Hai khoát tay. "Ơn nghĩa gì. Nhà mình mà." Bà gắp cho Trang một miếng sườn. "Ăn đi con. Món con nấu mà con ăn ít nhất."
Trên góc kệ cao, hũ muối vẫn ở đúng chỗ ông Hai để. Dưới bồn rửa, bộ dao của Trang vẫn nằm ngay ngắn. Ngoài cửa, mưa lại lất phất.
Căn bếp nhỏ, hai kiểu sắp xếp, và vẫn chạy tốt.