Chương 1: Người chị mười tám tuổi

Năm Tâm mười tám tuổi, cha cô mất vì tai nạn lao động, để lại cho gia đình hai thứ: một khoản nợ ngân hàng vay để chữa bệnh cho ông nội trước đó, và ba đứa em còn nhỏ dại.

Mẹ Tâm quanh năm đau ốm, chỉ buôn bán lặt vặt ngoài chợ, không gánh nổi. Đứa em kế Tâm — Nghĩa — mới mười lăm, đang học cấp ba. Đứa thứ ba — Hiền — mười hai tuổi. Đứa út — Phúc — mới lên tám.

Tâm vừa thi đỗ đại học sư phạm, giấy báo nhập học còn để trên bàn thờ, cạnh di ảnh cha. Cô đã mơ về giảng đường, về cái nghề gõ đầu trẻ mà cô ao ước từ bé.

Nhưng nhìn ba đứa em nheo nhóc và tờ giấy nợ, Tâm hiểu, giấc mơ đó không thuộc về cô nữa.

Cô gấp tờ giấy báo nhập học, cất vào đáy rương. Rồi cô xin vào làm công nhân may ở khu công nghiệp. Mười tám tuổi, cô trở thành trụ cột của cả nhà.

Những năm đầu khủng khiếp. Lương công nhân ba cọc ba đồng, Tâm phải tăng ca tới khuya, nhận thêm hàng về nhà làm. Cô ăn mì gói để dành tiền, mặc đồ cũ, không dám sắm cho mình một bộ quần áo mới suốt mấy năm liền. Mỗi tháng, cô chia tiền thành nhiều phần: trả nợ ngân hàng, tiền học cho ba đứa em, tiền thuốc cho mẹ, tiền ăn. Phần cho bản thân cô luôn là phần cuối, và thường là phần chẳng còn gì.

Có đêm ngồi khâu hàng tới hai giờ sáng, kim đâm vào tay ứa máu, Tâm cũng chỉ lặng lẽ lau đi rồi khâu tiếp. Cô không cho phép mình khóc. Cô là chị cả. Cô mà gục, cả nhà đổ theo.

Bà con lối xóm bảo: "Con Tâm dại. Lo thân nó trước đi, gánh cả nhà làm gì cho khổ." Tâm nghe, chỉ cười. Cô không thấy mình dại. Cô chỉ thấy, nếu cô buông tay, ba đứa em sẽ dở dang như cô. Mà cô thì không nỡ.

Cô tự hứa: đời cô lỡ dở rồi, nhưng ba đứa em nhất định phải học tới nơi tới chốn. Đó là cách duy nhất để cả nhà thoát cái nghèo đã đeo bám mấy đời.